مؤلف مجهول
مقدمه 17
هفت كشور يا صور الأقاليم
اين باره مىنويسد : « ونام شهرهاى ديگر به لغت عرب نهادهاند وبه زبان يونانيان اكنون معروف است . » « 24 » گذشته از اين نقشه اين كتاب داراى جدولى نيز بوده است كه در آن مؤلف با خطوط مختلف مسير تابستانى وزمستانى خورشيد وماه را رسم كرده بوده است مؤلف در اين باره چنين مىنويسد : « وما دو خط از بهر مثال كشيدهايم واز اين خط هبوط آفتاب كه به سمت الرأس مىگذرد تا به آن خط ديگر كه هبوط قمر است ، قرب صد وبيست فرسنگ است به عرض » « 25 » . در همين جدول است كه اختلاف ساعات شبانهروز ، از خط استوا كه اين دو مساويند تا آخرين نقطهء قطب كه شش ماه شب وشش ماه روز است مؤلف با خطوط مختلف نشان داده بوده است . احتمال مىرود كه اين جدول با نقشه توأم بوده است . جاى بسى تأسف است كه اين نقشه وجدول در نسخ موجود نيامده است . مؤلف كتاب از مؤلف اين كتاب اطلاع كافى در دست نداريم ولى روشن است كه مدت زماني را در كرمان گذرانده واز قديم باز كمر بندگى وهواخواهى أمير مبارز الدين محمد ( 759 - 713 ) را بر ميان جان بسته بوده است « 26 » . اين سلطان از سلسلهء آل مظفر است كه كرمان را در سال 741 وفارس را در سال 754 تسخير كرد وپسرش شاه شجاع در سال 760 أو را در أصفهان كور كرد . مؤلف در سال 748 اين كتاب را به نام أو نوشته است . مؤلف سفري به هرموز رفته ومطالعاتى در ساحل هرموز كرده است از نرمتنى كه مركبچين از أو مىگيرند به نام ما هي ياد كرده وچنين مىنويسد در « ساحل هرموز مشاهده افتاد كه جانورى ماهيئى را صيد كرده بود كه همچون سپرى پهن بود ودنبالهء باريك ودراز داشت مانندهء ريسمانى كه بر كنار سپرى بندند ودو چشم فراخ در ميان پشت داشت ودهان در ميان شكم ودر نيمهء زير بود . » « 27 »
--> ( 24 ) - همين كتاب ص 119 . ( 25 ) - همين كتاب ص 21 ( 26 ) - همين كتاب ص 4 . ( 27 ) - همين كتاب ص 50 و 51 .